|
بةيانيةي كؤتايي كؤنطرةي 8ي حيزبي كؤمؤنيستي ئيَران
لة رؤذةكاني 11 تا 16ي ثووشثةري سالي 1383ي هةتاوي ريكةوتي 1 تا 6ي ئوتي سالي 2004ي زاييني كؤنطرةي هةشتةمي حيزبي كؤمؤنيستي ئيران بةريوة ضوو. ئةم كؤنطرةية بة بةشداري نوينةراني تةشكيلاتي دةرةوةي ولاتي حيزب، نوينةراني بةشي ئاشكراي تةشكيلاتي كؤمةلة، ئةنداماني كؤميتةي ناوةندي و ذمارةيةك لة ئةنداماني حيزب كة وةك ضاوةدير لة كؤنطرةدا بةشدارييان كردبوو، هاوكات لة دوو شوين كة بة كةلك وةرطرتن لة رايةلةي ئينترنيت بةشداري راستةوخؤي سةرجةم هاوري يان لة قسةوباس و تةسميم طيرييةكان دا دابين دةكرد، بةريوة ضوو. كؤنطرة بة سرودي ئةنترناسيونال و راطرتني دةقيقةيةك بيَدةنطي بة نيشانةي ريَزطرتن لة يادي طيانبةخت كردواني ريبازي ئازادي و سوسياليزم كارةكاني خؤي دةست ثيَكرد. كؤنطرة بة ثةسةند كردني بروانامةي نوينةران و راطةياندني بةشداري كردني نوينةراني هةلبذيردراوي بةشة جؤراوجؤرةكان، رةسميةتي خؤي راطةياندو بة ثةسةند كردني ثةيرةوي ناوخؤي كؤنطرة و دةستوري كؤبوونةوةكان و هةلبذاردني دةستةي بةريَوةبةر كاري خؤي دريذة ثي دا. كونطرة باسةكانيخؤي لة ضوارضيوةي راثؤرتي سياسي و تةشكيلاتي كؤميتةي ناوةنديدا بردة ثيَش. ئةم راثؤرتة بريتي بوو لة ليكدانةوة و هةلسةنطاندنيكي طشتي لة هةل و مةرجي جيهاني سةردةم، هةل و مةرجي سياسي ئيستا و بارودؤخي خةباتي ضينايةتي لة ئيران، كاركردي ئورطانة جؤراوجؤرةكاني تةشكيلات و هيَلَة سةرةكييةكاني ستراتيذي حيزبي كؤمؤنيستي ئيران. كونطرة لةسةر ئةو بةشانةي خوارةوة جةختي كردةوة: ئامريكا لة قوناغي تيَثةر و ناسةقامطيرييةك كة بة دواي كؤتايي شةري سارد و روخاني يةكيتي سوظيةت لة ثةيوةندييةكاني نيونةتةوةييدا هاتبووة ثيش، هةولي دا كة بة ثالثشتي هيزي نيزامي "نةزميَكي نويَي جيهاني" بة سةركردايةتي خؤي ثيك بيني. شةري يةكةمي ئامريكا لةطةل عيراق كة بة دواي داطير كردني كووةيت لةلايةن رذيمي عيراقةوة رووي دا، وةك يةكيك لة سةرةكيترين ئامرازةكاني داسةثاندني ئةم هذمونية بةسةر ضارةنوسي جيهان لة دؤخي نوي دا بةكار برا. بةلام ئيدعاكاني دامةزراندني نةزمي نويي جيهاني بة سةركردايةتي ئامريكا زؤر زوو وةك بلقيَك تةقين، بة واتايةكيتر بي نةزمييةكي نوي بالي بةسةر جيهان دا كيشا. دةست تي وةرداني نيزامي و سياسي ئامريكا لة هيض شوينيك لة جيهان دا نة تةنيا ئةمنيةت و سةقامطرتوويي بةدواوة نةبووة، بةلكو دذايةتي و تيكهةلضونةكاني محةللي و ناوضةيييةكاني توندوتيذ كردؤتةوة. مةسةلةي فةلةستين بة ضارةسةر نةكراوي ماوة، مةسةلةي عيراق دواي 13 سال بيلاتةكليفي و ئابلؤقةي ئابووري لة ئاكام دا نة تةنيا بؤ خةلكي ئةم ولاتة، تةنانةت بؤ هيزةكاني ئامريكاش بو بة زؤنطاويَك. سةرةراي كؤبوونةوةي طةورةي جيهاني و خةرج كردني بة ميليارد دولار، تيروريزمي ئيسلامي نة تةنيا مةهار نةكرا، بةلكو مةترسيدارتر و ثتةوتريش راست بوةوة. شةرة نةتةوةيي و مةزهةبييةكان لة ولاتاني بالكان طةورةترين تراذيدييةكاني مرؤظايةتي ضةند دةيةي رابردوويان ليَ كةوتةوة. كيشةطةليكيتري وةك ناكؤكيةكاني هيَندوستان و ثاكستان لةسةر كشمير، مةسةلةي ضيضن و طةليك مةسةلةيتري وةك طيروطرفتةكاني باكوري ئافريقا، هةروا ماون. لةم نيوةدا بة تايبةت بي توانايي لة دامةزراندني ئاشتي لة فةلةستين، ناكامي لة عيراق، هةموويان ئةو راستيية دةردةخةن كة ئةطةر دةولةتي ئامريكا بةشي رةقيبة بةهيزةكاني خؤي بة رادةي هيز و قورسايي واقعي ئةوان لة جيهان دا دابين نةكات، لة مةيداني كردةوةدا لةطةل كيشةطةليكي طةورة بةرةوروو دةبي. ئوروثاي يةكطرتوو رؤذبةرؤذ زياتر وةك زل هيزيكي ئابووري و وةك لايةنيكي سياسي بةهيز لةئاست ئامريكا راست دةبيتةوة، روسية لة لاوازي ضةند دةيةي رابردوو رزطاري بووة و هةلويستي توندتر لة بةرامبةر ئامريكادا دةطريَتة بةر. ضين بة خيرايي خةريكة ببي بة طةورةترين ديَوي ئابووري جيهان. سةرجةمي ئةمانة دةري دةخةن كة خةيالي جيهاني تاك ضةمسةري بة سةركردايةتي ئامريكا تا ض رادةيةك دورةدةستة. ئةمرؤكة تواناييةكاني ئامريكا لة بواري ئابووريش لةئاستي جيهانيدا لةطةل ئاستةنط روبةروية و هةل و مةرجي ئيستاي ئةم ولاتة لة هاوسةنطي هيزي نيونةتةوةييدا نةك بةهؤي سةروةري ئابووري، بةلكو لةريَطةي توانايي نيزامي بي ئةملاو ئةولايةتي. بة كورتي مةزن خوازي ئامريكا بؤ زال بوون بةسةر ضارةنووسي جيهان، لةطةل كؤسثي طةورة بةرةورووية. كؤنطرة هةروةها لة ضوارضيوةي ئةم راثؤرتةدا، ضووة سةر هةلسةنطاندني رةوتيكي ئيسلامي سياسي كة ئالاهةلطري جؤريك نارةزايةتي دواكةوتوانة لةدذي ئامريكا و رؤذئاواية. ولاتاني رؤذهةلاتي ناوةراست و باكوري ئافريقا و ضةند بةشيك لة ئاسيا كة لة ئةوان دا لايةنطراني ديني ئيسلام ذيان بةسةر دةبةن، نموونةي ئاشكراي برسيةتي و بيَ مافي طةليكن كة نيزامي سةرمايةداري سةردةم بةسةريانيدا سةثاندووة. زؤرينةي خةلكي ئةم ناوضانة برسين، بيكارن يان كةمترين ئاستي حةقدةستيان هةية، لة حاليكدا خؤيان لةسةر دةريايةك لة سامانة سروشتييةكان دانيشتوون. دةسةلاتداري طةندةل لةم ولاتانة نوقمي ناز و نيعمةتن و بة سةركوتطةرانةترين شيواز بةسةر خةلكي ئةو ولاتانةدا حكومةت دةكةن. كؤي ئةوانة بةهؤي لة ئارادا نةبووني بةديليكي ثيشرةو و راديكال هةموويان بوار بؤ ثةرةسةندني رةوتة دواكةوتوة ئيسلامييةكان بة ئامانجي سياسييةوة خؤش دةكةن و بةشيك لة خةلك و ئةو نارةزايةتييةي كة لة ئاراداية لة دةوري ئالاكةي خؤيان كؤدةكةنةوة. ئةم رةوتة كة لة قوناغيك دا بؤ بةرامبةركي لةطةل حيزبة كؤمؤنيستةكاني لايةنطري روسية و بؤ بةرامبةركي لةطةل ثيَطةي يةكيتي شورةوي لةلايةن ئامريكا و ثشتطيري و بةهيز دةكرا، دوابةدواي روخاني شورةوي بة ثالثشتي بواريكي كؤمةلايةتي لةبار كة لة ولاتاني عةرةب و موسلمان نشين هةبوو، ثةرةي سةند. ئةم بزاظة كة دذايةتي لةطةل ئامريكا و موديَرنيزمي رؤذئاواي كردبؤ دروشمي خؤي، لة هةمان حالدا دوذمني بابة كوشتةي كؤمؤنيزم، يةكساني ذن و ثياو و هةرضشنة مافيكي ثيشرةو و ديموكراتيك لةم كؤمةلطايانة داية. بةشيكيتري راثؤرتة سياسييةكة، ضووة سةر ئاكامةكاني طةشةي قوول و بةرين تيَكنولؤذي بة تايبةت لة بوارةكاني زانياري، ئةلكترونيك، وزة، ذنتيك و طةشةي بي وينةي هيزي بةرهةم هينان و ضوونة سةري داهاتي كار و وةبيري هينايةوة كة كةلك وةرطرتن لة تيَكنولوذي ثيشكةوتوو لةذير دةسةلاتداريةتي نيزامي سةرمايةداريدا لة جياتي ئةوةي كة ببيَتة هؤي هاتنة خواري سةعاتي كار و رفاة و ئاسودةيي زؤربةي بةرهةم هينةران، برسيةتي و بيكاري و رؤذرةشي ضةوساوةي لةئاستي جيهان دا بةدواوة بووة. لةم باسةدا هةروةها ئاماذة بة ئاكامةكاني جيهان طيري سةرماية و رمبازيَكي نيئوليبراليزمي ئابووري لةئاستي جيهانيدا كرا و لةسةر ئةم راستيية جةخت كرا كة جيهان طيري سةرماية بةثيي سياسةتةكاني نيئوليبراليستي، ئاسةواري نيزامي سةرمايةداري بؤ ذياني زؤرينةي خةلكي جيهان بة بيَ بةزييانةترين شيوة دةردةخات و لة هةر كؤيةك ئةم سياسةتانة بةكردةوة دةرهاتبن ئاكاميكي جيا لة برسيةتي و رؤذرةشي و بة فيروداني ذياني جةماوةري بيَ بةشي كؤمةلطاي بةدواوة نةبووة. بةلام ئةوانة تةنيا ديويك لة سيماي جيهاني ئةمرؤن. بزووتنةوةي ميليوني دذي شةر كة بة ثانتايي جيهان لة ئارادابو، بةرامبةركي ضيني كريكار لةطةل هيرشي وةحشيانةي بورذوازي بؤسةر ئاستي ذيان و دةسكةوتةكاني، ثةرةسةندني بزووتنةوةي كريكاري لة ناوةندة ثيشةسازييةكاني جيهان لة زؤر شوين ثيَيان لة سياسةتة ريفورميستي و سازشكارانةكاني زال بةسةر ريكخراوة كريكارييةكان ترازاند. بزووتنةوةي ئانتي طلوباليزاسيون كة نارةزايةتييةكة لة بةرامبةر ئاسةوارةكاني جيهان طيري سةرماية و سياسةتة نيئوليبراليستييةكاني دةولةتان و كومثانيا طةورة فرة نةتةوةيييةكان و هةل و مةرجيك كة سةرمايةداري بةسةر جيهانيدا سةثاندوة، سةرجةمي ئةو بزووتنةوانة كة رةوتي ئاشكراي خةباتي ضينايةتي ئةواني لة جةمسةري سياسي ضةثي كؤمةلطادا جيطير كردووة، جةرطةيةكن كة كؤمؤنيستةكان دةتوانن بة بةشداري خؤيان و نواندني دةوري هةلسوور هةول بدةن كة ئاسؤيةكي سوسياليستي بنيَنة بةردةميان. بووني ئةم بزووتنةوة كؤمةلايةتييانة دةرخةري ئةم راستييةية كة مرؤظايةتي نايهةوي بارودؤخيك كة سةرمايةداري ئةمرؤكة بةسةر جيهانيدا سةثاندووة، ضارةنوسي ضار هةلنةطري ئةو بي. بةرامبةركي لةطةل مةترسييةكان و بةربةرييةتيك دا كة سةرمايةداري بة سةر بةشةريةتيدا سةثاندووة، ثيويستي بة ستراتيذيكي ئاشكراي سوسياليستي و جيهاني هةية. ستراتيذيك كة ثالثشتةكةي هيزي ئاطا و وشيار، ريكخراوبوون و هةولي يةكطرتوانةي بة ميليون كريكار و ئينسانة بيَ بةش و زؤرليكراوةكاني سةر ئةم طؤي زةويية بي، كة مةترسيدار بوني ئةم دؤخةيان بؤ دةركةوتووة و نايانهةوي ئةسيري دةست بةسراوي نيزاميك بن كة مانةوةي خؤي لة ميليتاريزم و شةر و كاولكاري و هةذارتر كردني جةماوةري بيَ بةش دا دةبينيَتةوة. دةست راطةيشتن بة ئاوا ستراتيذيك لة هةلمةتيكي جيهاني بة كاري هاوبةش لة بوارةكاني ئةنترناسيوناليستيدا مسؤطةر دةبي و حيزبي كؤمؤنيستي ئيران بة بةشي خؤي دةبي ثيي بنيَتة ئةم طؤرةثانةوة. كونطرةي هةشتةمي حيزب لة دريذةي هةر ئةم باسةدا لة ضوارضيوةي راثؤرتي سياسي، ضووة سةر ليكدانةوةي هةل و مةرجي سياسي ئيران و جةختي كردةوة كة بورذوازي ئيران لةئاست ئةزمةيةكي قوولي سياسي و ئابووري كة كؤمةلطاي ئيراني داطرتووة، ريزيكي يةك دةست نية و ثلاتفؤرمي سياسي هاوبةشي نية. بةشيك لةم بورذوازيية كة وةدي هاتني بةرذةوةندييةكاني خؤي لة ضوارضيوةي هةر ئةم رذيمةدا دةبيني، بةريوةبةري ئيسلاحاتيكة كة لة ريطاي ئةوانةوة بتواني هةم بةشداري ضالاكانةتري لة بريارة سياسييةكاني ولات دا هةبي و هةم ثاشماوةي كؤسثةكاني سةر ريطاي تيكةل بووني بازاري ئيران لة بازاري جيهانيدا لابةري. نوينةراني ئةم تويَذة بةشيك هةر لةو دوي خوردادييانةن كة لةنيو دةزطاكاني بةريوةبةري و ئيداري رذيم دا ماونةتةوة و بةشيكيتريش ئةو تويَذةن كة لة يةك سالي رابردوودا تووشي ضةند بةرةكي بوون، لة مةجليس و لة هينديك ناوةنديتري دةسةلات دةركران. هةولةكاني ئةوان لة ضوارضيوةي رذيمي ئيسلاميدا بةلام لة دةرةوةي بازنةي دةسةلات دريذةي هةية و وةك ئوثوزيسيوني رةسمي و ياسايي دريذة بة كاري خؤيان دةدةن. دواي ئةوةي كة دووي خوردادييةكان بة تةواوي شكستييان خوارد، ريزي ليبرالةكان ليك هةلوةشايةوة. بةشيك لةم ليبرالانة لة ئوثوزيسيوني دةرةوةي ولات دان و بةشيكيشيان وةك ئوثوويسيوني ياسايي بؤ رؤذي مةباداية وةك ثاشةكةوت ثاريزراون. ليبرالةكاني دةرةوةي رذيم كة بةشي هةرةزؤريان لة ماوةي يةك سالي رابردوودا لة برلين لة دةورةي يةك كؤبوونةتةوة تاكو ريزي ليك بلاوي ليبراليزمي ئيران كؤ بكةنةوة، هيوادار بوون كة بة دةركردني بةشيك لة ليبرالةكان لة حكومةت بؤشايي بةديل ثرِ كةنةوة. ئةوانة كة لة دةورةي ثيشودا بة دروشمي ئيسلاحي دين و ئيسلاح لة ثيكهاتةكاني رذيمي ئيسلامي هاتبوونة مةيدان، ئيستا ئةم ستراتيذةيان وةلا ناوة و خوازياري جيَ طوركي كؤماري ئيسلامي لةطةل كؤماريكي سكولارن. تويذي ليبرالةكاني ئيران سةرةراي ثرذوبلاوي ئةمرؤكة ض وةكوو ئوثوزيسيوني ياسايي و ض لة روالةتي ئوثوزيسيوني تةبعيديدا، خؤيان بة جيَنشيني سروشتي رذيمي ئةزمة ليدراوي ئيسلامي ئيران دةزانن. بةلام بة ئاشكرا دةكري نيشان بدري كة ليبراليزمي ئيران تةنانةت لة ضةث ترين سيماي خؤيدا نة بؤ داهاتووي خةلكي ئيران رفاة و ئاسوودةيي بة دياري بيَني و نة دةتواني ولامدةرةوةي خواست و داواكاريية ديموكراتيكةكاني كؤمةلطا بي. ليبراليزمي بورذوازي بةهؤي ئةوةي كة ثاراستني خاوةنداريةتي تايبةتي لاي ثيرؤزة ناتواني ئةو ئازاديية ديموكراتيكانةي كة لة ثلاتفورمةكةيان دا جةختيان لةسةر دةكري، دةري بيَني. لة فةرهةنطي سياسي ئةوانةدا كاتيك قسة لة ريفورم دةكري بة هيض جؤريك مةبةستيان باش بووني بارودؤخي ذياني خةلكي دةست كورت و كريكار و زةحمةتكيش نية، بةلكو ريفورمي ئابووري لة روانطةي ئةوانةوة لابردني كؤسثةكانة بؤ بةرذةوةندي زياتري سةرماية و كاتيكيش كة قسة لة ديموكراسي دةكري، ئازادي طةردشي سةرمايةيان مةبةستة، يان لة هةولي دؤزينةوةي رةهةنديَك دان تاكو بتوانن دزة بكةنة ناو ئةو بزووتنةوة كؤمةلايةتيانةي كة ئيستا لة ئارادان و لة ناوةوة بيانهيَننة ذير ركيفي خؤيان. ئةزموني بةدةسةلات طةيشتني ئةم روانطةية لة جيهاني سيَهةم ئةو راستيانةمان ثيي دةلي. بةلام لة بةرامبةر ئةو هةولانةي ليبراليزمي بورذوازي ئيران بؤ ثيكهيناني بةديليكي حكومةتي جيطاي سةرنجي خؤيان، كونطرةي هةشتةمي حيزبي كؤمؤنيستي ئيران تةئكيدي كردةوة، كة نة تةنيا نةماني كؤماري ئيسلامي بةلكو هةر رادة لة ئال وطؤري راديكالي كؤمةلايةتي لة ئيران لة بوارةكاني ديموكراتيك و ئابووري ثيويستي بة ريكخراو بووني ضيني كريكاري لة سةحنةي خةباتي سياسي و كؤمةلايةتيدا هةية. ئيستا ضيني كريكار لة جةرطةي بارودؤخيكي دذوار و تاقةت ثروكيَني ئابووريدا كة دةسةلاتداراني سةرماية بةسةريان دا سةثاندووة، بؤ طةيشتن بة خواست و داواكارييةكاني رؤذانةي خةبات دةكات، بة ثالثشتي ئةو ئةزمونانةي كة لةم خةباتةدا وةدةستيان هيناوة و بة هةولي هةلسووراوان و ريبةرانيك كة ثةروةردةي كردون لة هةول داية كة ريزي ضينايةتي خؤي يةكطرتوو و يةكثارضة بكات و هةولةكاني سةرمايةداران بؤ كونترولي بزووتنةوةيةك كة وةرييان خستووة بيئاكام بكات، لةطةل بزووتنةوةي شؤرشطيرانةي كوردستان و باقي بزووتنةوة ثيشكةوتن خواز و ثيشرةوةكان دةبيتة هاوثةيمان و لة ئاوا ريطايةكةوة بؤ دامةزراندني حكومةتي بيبةشاني كؤمةلطا، حكومةتي كريكاري خؤي تةيار دةكات. بةلام ثيويستي ثيَواني سةركةوتوانةي ئةم ريطاية ئةوةية كة رةوتي سوسياليستي و كريكاري لة سةروي ئةم حةرةكةتةوة بي. حيزبي كؤمؤنيستي ئيران بؤ ثيكهيناني ئاوا رةوتيك كة بتواني ئةم ئةركة طةورةية بةريوةببات، دةبي شيلطيرانة هةول بدات. بة هةست كردن بةم راستييانة و ستراتيذي شؤرشي كريكاريية كة حيزبي كؤمؤنيستي ئيران بواري سةرةكي هةلسووراني خؤي لة ناوةوةي ولات و كار كردن لةنيو ضيني كريكار و بزووتنةوةي كريكاريدا دياري كردووة. ئيمة دةمانهةوي ضيني كريكاري ئيران لة ريزيكي سةربةخؤي ضينايةتي لة سةحنةي سياسيدا دةور بطيَري. لة روانطةي ئيمةوة ضيني كريكاري ئيران بةهؤي ئةوةي كة جيطا و شوينيكي ضارةنووس سازي لة بةرهةم هيناني كؤمةلطادا هةية، لة بواري هيَز و قورسايي كؤمةلايةتي خؤيةوة، دةتواني دةولةتي ضينايةتي خؤي لة ريطاي شؤرشيكي سةركةوتوانةي كريكاري دابمةزريَني. ئيمة هةموو هيز و ئيمكاناتي خؤمان بة مةبةستي نزيك كردنةوةي ئاوا ئامانجيك دةخةينة طةرِ. بة خةبات لة ئاوا جةهةتيك دا بؤ بةدةست هيناني هةر دةسكةوتيك كة يارمةتييةك بدات بؤ باشتر بووني بارودؤخي كار و ذياني كريكاران يان بة ريكخراو و ريكخستني ئةوان، هةول دةدةين. لة بارودؤخيك دا كة ذناني ئيران لة بوارة جؤراوجؤرةكاني ذياني كؤمةلايةتيدا، هةروا لةذير باري ياسا دواكةوتووةكاني مةزهةبي و ثياوسالارانة بؤ بةدةست هيناني سةرةتاييترين مافة ئينسانييةكاني خؤيان خةبات دةكةن، كؤنطرة لةسةر بةشداري هةلسووراوانةي حيزبي كؤمؤنيستي ئيران و رةوتي سوسياليستي لة بوارة جؤراوجؤرةكاني خةباتي ذنان جةختي كردةوة. كؤنطرة ريكخستني بةدةيان ناوةند و بلاو كردنةوةي طؤظاري جؤراوجؤر لةلايةن بالة جؤراوجؤرةكاني رذيم بؤ تةبليغي فيمينيزمي ئيسلامي و هةولي بةشة جؤراوجؤرةكاني ئوثوزيسيوني بورذوازي بؤ كونترولي ئةم بزووتنةوةية، وةك زةرفيةتي شؤرشطيرانةي بزووتنةوةي ذنان ليكدانةوة و هؤي سةر نةطرتني هةولةكاني بورذوازي بؤ كونترولي ئةم بزووتنةوةية بةكاري رةوتي سوسياليزمي كريكاري نرخاند. كونطرة لة باسةكانيدا لة ضوارضيوةي بزووتنةوةي دانشجوييدا، خالي بةهيزي ئةو بزوتنةوةيةي نةك لة موتةمةركيز بووني لةسةر خواستة سينفييةكاني دانشجويان، بةلكو لة هينانة ئارا و ثييداطرتن لةسةر داواكاريية سياسييةكاني ئةم بزووتنةوةية لة ثةيوةند لةطةل هةل ومةرجيك كة لة كؤمةلطاي ئيران دا لة ئاراداية و هةولدان بؤ جؤش داني ئةم خةباتة لةطةل بزووتنةوةي كريكاري زاني. لة ثةيوةند لةطةل بزووتنةوي شؤرشطيرانةي كوردستان كونطرةي هةشتةمي حيزبي كؤمؤنيستي ئيران ويراي جةخت كردنةوةي دوبارة لةسةر ستراتيذي سوسياليستي كؤمةلة لة كوردستان، ريكخستني بزووتنةوةيةكي ئيعترازي، ثيكهيناني ريكخراوةي جةماوةري كريكاران و ذنان و… هاندان و بةربلاوتر كردني بوارةكاني كاري عةلةني و قانوني و ئاشكرا كردني بنةماكاني كاري هةلسووراواني كؤمةلة لة ناوةوة هةر لةم ثةيوةندييةدا، ثاراستني زةرفيةتي نيزاميهيزي ثيشمةرطةي كؤمةلة، بنكؤل كردني سياسةت و شيوةكاني ليبرالي و ناسيوناليستي لة ثةيوةند لةطةل ضارةسةري كيشةي كورد و ثتةو كردني جيطا و شويني كؤمةلة لة كوردستان لة خةبات بؤ نةهيشتني ستةمي نةتةوايةتي، لة جوملةي ئةو ئةركانة زاني كة دةبي هةر لةم دةورةيةدا بةريوة ببريَن. كونطرة هةروةها ويراي تةئيدي هةلويست و ثةسةند كراوةكاني كؤنطرةي 10ي كؤمةلة و سياسةت و هةلويستي كؤمةلة لةئاست ئةو روداوانةي كة لة كونطرةي 10وة تا ئيستا لة ناوضةكة رويان داوة، باسي تيَر و تةسةل تر لة ثةيوةند لةطةل هةل ومةرجي كوردستان و ناوضةكة و ئةو ئةركانةي كة بةرةوروي كؤمةلة بونةتةوة، خستة ئةستؤي كونطرةي 11ي كؤمةلة كة بةم زوانة بةريوة دةضي. كونطرة لةدريذةي باسةكاني خؤيدا ضووة سةر جيطا و شويني بزووتنةوةي كريكاري ئيران. كونطرة لةم باسةدا ويراي ثيداضونةوة بةسةر ئاكام و ئاسةواري سياسةتي تةعديلي ئابووري رذيم و بورذوازي بؤ ضيني كريكاري ئيران، لةسةر ئةم خالة تةئكيدي كرد كة لة نةبووني ريكخراوة جةماوةري، ضينايةتي و سةرتاسةريةكاني كريكارانة كة سةرمايةداران و دةولةتةكانيان هةلويستيكي هيرش بةرانةيان طرتوةتة بةر. ئةمرؤكة لة دؤخيك دا كة مةسةلةي ريكخراوبووني كريكاران بوو بة ئةساسيترين طرفت و طري كويَرةي بزووتنةوةي كريكاري ئيران، ئةركي ثيكهينان و دامةزراندني ريكخراوةي ضينايةتي، جةماوةري و سةربةخؤ لة دةولةت كة ثشت ئةستور بة خةباتي كريكاران بؤ بةرامبةركي و بؤ بة شكست كيشاني سياسةتةكاني ضيني سةرمايةداري ئيران بي، وةك ثيويستييةك لة بةرامبةر سةرجةم هةلسوراوان و ثيشرةواني ضيني كريكاري ئيران قةراري طرتووة. ضونكة ريكخراو بون و ريكخراوي ضينايةتي كريكاران لة دلي خةباتي رؤذانةي كريكاران لةدذي ضيني سةرمايةدار و بؤ طةيشتن بة خواستةكانيان بةدي دي، خةباتي تا ئيستاي ضيني كريكاري ئيران و بة تايبةت ثةرةسةندني لةم ضةند سالةي دواييدا بوارطةليكي شياوي بؤ ثيكهيناني ئةم ريكخراوانة رةخساندوة. ثيشرةوان و هةلسووراواني كريكاري لة دلي ئةو خةباتةدا، ريكخستني هةزاران نارةزايةتي و مانطرتني كريكاري تةجرةبة دةكةن. ئةم تويَذة لة كريكاران بة ئةزمون بؤيان دةركةوتووة كة بةبي ريكخستن و ثيكهيناني ريكخراوةي ضينايةتي كريكاران، بةرةوثيش ضون لة خةبات بةدذي هيرشي سةرمايةداران و رذيمةكةيان مومكين نية. ئةطةر بورذوازي ئيران تا ئيستا نةيتوانيوة ريكخراوةكاني دلخوازي خؤي ثيك بيَنن و بة ضيني كريكاري ئيراني قالب بكات، هةر راست بةهؤي ئةزمون، خودئاطاهي و خةباتي هةر ئةم هةلسووراوان و ثيشرةواني راديكالي كريكاري بووة. ئيستا لة بارودؤخيك دا كة هةولةكاني تا رادةيةك بةربلاو بؤ دامةزراندني ريكخراوةكاني ضينايةتي و جةماوةري كريكاران لةنيو هةلسووراواني ئةم بزووتنةوةية لة ئاراداية، نة تةنيا ئةم ريكخراوانة مةجالي دريذةدان بة كار و ثاشةكشة كردن بة هيرشي بورذوازي و بةشكست كيشاني سياسةتةكاني دةولةت و سةرمايةداراني ئيرانيان هةية كة بتوانن بةشدارييةكي هةرضي بةربلاوتر لة كريكاران لةم هةلمةتة ضينايةتييةدا دابين بكةن و بؤ وةديهاتني خواست و داواكاري كريكاران بة خةبات و دةخالةتي راستةوخؤي ئةوان لة برياردان دا ثشت ئةستور بن بةلكو لة بارودؤخي خةفةقاني كؤماري ئيسلاميدا و لة بارودؤخيك دا كة ئازاديية ديموكراتيكةكان كة ثيويستي دريذةدان بة كاري ئةو ريكخراوانةن، نية، بةشداري بةربلاوي كريكاران لة ثروسةي ثيكهينان و ثاراستني ئةو ريكخراوانة دةتواني ئيدامةكاري ئةوان بةكردةوة بةسةر رذيمي كؤماري ئيسلاميدا بسةثيَني. ئةطةر رذيمي كؤماري ئيسلامي و ليبراليزمي بورذوازي ئيران بة ثالثشتي ريفورميزمي نيَو بزووتنةوةي كريكاري كة تا دويَني كة تةبليغي بؤ بةشداري كردن لة شورا ئيسلامييةكان دا دةكرد، لة هةول داية تاكو ريكخراوطةليك بة ثيكهاتةي بروكراتيك كة لة سازان لةطةل سةرمايةداران بة دواي خواستةكاني كريكاران دا بضي، ثيك بيَنن. ثيشرةواني راديكال و سوسياليستةكاني نيو بزووتنةوةي كريكاري ثيكهيناني ريكخراوطةليكيان ناوةتة دةستوري كاري خؤيان بؤ ئةوةي كة بتوانن دةخالةتي راستةوخؤ و بةربلاوي كريكاران لة تةسميم طيرييةكان دا دابين بكةن و بؤ داسةثاندني خواستي كريكاران بةسةر سةرمايةداران و دةولةت بة خةباتي خودي كريكاران ثشت ئةستور بن. هةلسووراواني سوسياليستي نيو بزووتنةوةي كريكاري كة ناوةرؤكي سياسةتةكان، ئامانج و ستراتيذي بورذوازي ئيران دةناسن، دةتوانن دةوريكي دياري كةريان لة ثيكهيناني ئةم ريكخراوانةدا هةبي. ثيداضوونةوة بةسةر جيطا و شويني بزووتنةوةي ضةث و بزووتنةوةي سوسياليستي ئيران يةكيكيتر لة دةستور جةلةساتي كونطرة بوو. كونطرة لةم باسةدا بة سةرنج دان بة ئال وطؤري هةل ومةرجي سياسي ئيران و ئةو راستيية كة بةشة جؤراوجؤرةكاني بورذوازي ئيران سةرةراي جياوازييةك كة هةيانة بةكردةوة لة بةرةيةكي ضينايةتي هاوبةش بؤ شكل دان بة بةديلي دلخوازي خؤيان هةول دةدةن، بةرنامة عةمةلي حيزبي لة دوو بواردا بة جياواز وةبير هينايةوة. سةرةتا لةسةر ثيويستي هاوكاري، هاوئاهةنطي، ئيتحادي عةمةل و ثيكهيناني بةرةي سياسي ضةث لة ئيران جةختي كرد. ئ |