|
أاطةياندني كؤميتةي ناوةندي حيزبي كؤمؤنيستي ئصران
بة بؤنةي 8ي
مارس رؤذي جيهاني ذنةوة
ئةمساليش لة هةل و مةرجصكدا بةرةو ثيري 8ي مارس رؤذي جيهاني ذنان
دةضين كة دةسةلاتي سةرمايةداري تصكةل بة ياسا و شةرعي ئيسلامي
بةردةوام بة بةكارهصناني هةموو ئؤرطانة سةركوتطةرةكان و بة خزمةت
طرتني ناوةندي فصركاري و ئايينيةكان و ميدياي بةكرصطيراو و بة
ثالثشتي كلتوري ثياو سالارانة، جصطا و شوصني ذصردةست بووني ذنان و
سوكايةتي ثص كردنياني لة هةموو كات و ساتصكدا وةها "نةهادينة"
كردووةتةوة كة ئصراني كردوةتة يةكصك لة بةرضاوترين نيشانةكاني بص
مافي و بة كؤيلة كردني ذنان لة جيهان.
ذنان لة ئصران وةكوو هاوضارةنوسةكانيان لة باقي شوصنةكاني جيهان
تةنيا قوربانياني دةسةلإتداريةتي مؤناسباتي زالمانةي نيزامي
سةرمايةداري نين، بةلَكوو خةسلَةتي مةزهةبي دةسةلاتي سياسي، ستةمي
لة سةر ذنان ضأ تر كردؤتةوة و لايةني بةربلإوتري ثصداوة.
لة مؤناسباتي بةرهةم هصناني سةرمايةداري ئصران وةك زؤرصك لة
ولإتاني ناسراو بة جيهاني سصهةم، تةنانةت رص دةركردني ذنان بؤ
ئاستي بةرهةم هصناي كؤمةلإيةتي كة ثصش مةرجي رزطاري ذنانة، وةك
تصخصكي دوسةر كار دةكات. ئةمرؤ كار و ضالاكي ذناني ئصران لة بةشة
ثيشةسازي و خزمةتطوزاريةكان بة ماناي ئازادي و رزطار بووني ذنان لة
ئةركي دذواري كاري ناومال و بةرثرسياريةتي قورسي بارهصنان و
سةرثةرةستي كردني مندالإن نيية بةلكوو بة هؤي ئةوةي كة دةولةت ئةو
ئةركانةي لة سةر شاني ئةوان لانةبردووة، بة ماناي زؤرتر كردني باري
قورسي ئةرك و ضةوسانةوةي زياتر لة سةر ذنان و بص سةرثةرةست مانةوةي
ذمارةيصكي زؤرتر لةو مندالإنةية كة دايكيان لة دةرةوةي مالَ
سةرقالي كار و ثةيدا كردني بذيوي رؤذانة دةبن. ئةوةي كة باسكرا ئةو
راستيية تالَةية كة بووةتة هؤي زوو مردني مندالإن و ثةرة سةندني
مندالإني سةر شةقام و لصك ترازاني بنةمالةي كرصكاران و ذصر دةستاني
كؤمةلَطا.
لة كاتصكدا كة دةرةنجامةكاني بصكاري مليؤني لة نةبووني بيمةي
بصكاري و باقي داخوازي كؤمةلإيةتييةكان، سصبةري خستووةتة سةر ذياني
زؤرينةي كؤمةلَطا و نرخي بصكاري ذنان لة هةموو ئاستصكدا 21
بةرابةري ثياوانة، لة حالصكدا كة 9 لة سةدي بنةمالَةكاني كؤمةلَطاي
ئصران لة لايةن ذنانةوة سةرثةرةستي دةكرصن كة زؤربةيان لة ذصر هصلي
هةذاريدا دةذين، روو كردنة فةحشا و لةش فرؤشي ذنان بووةتة يةكصك لة
كؤلَةكةكاني نيزامي سةرمايةداري ئيسلامي. لصرةدا ئيتر لةشفرؤشي و
سصكس، كالايصكي لؤكس و بؤ تةجةمؤلاتي ذيان و بة ئيستلاح
"رازاندنةوة"ي نيزامي سةرمايةداري نيية، بةلَكوو روخساري دزصوي ئةم
نيزامة ثيشان دةدات. ئةم بةشة لة ذنان بؤ يارمةتيدان بة دابينكردني
بذيوي بنةمالَة، بؤ رزطار بوون لة خةم و خةفةتي ضؤن ثةيداكردني
ناني شةوي مندالان، رزطار بوون لة تةزووي سةرماي زستان و رزطار
بوون لة ضةنطي مةرطة كة غروري خؤيان دةنصنة ذصر ثص و روو لة
لةشفرؤشي دةكةن.
ئةمرؤ بةو وةزعة مةينةتبارة ئابوريية، بص حةقدةستي و كاري بص ثول،
ذناني بة ئيستلاح مالَدار، دياردةي ئصعتياد بة مةوادي مؤخةدصر،
كرين و فرؤشتني كضاني لاو، ئاماري 66 لة سةدي ئةو ذنانةي كة توند و
تيذي نصو بنةمالَةيان تةجرةبة كردووة، خؤ سوتاندني ذنان، تةوقي
ياساي ئصسارةتبار و دواكةوتوانةي ئيسلامي و ضاولصكردني ذن وةك
نيوةي ثياو لة شايةتي دان، ئصرس، سةرثةرةستي كردني مندال، بةخشيني
مافي ضةند هاوسةري بة ثياوان و دياردةي حيجابي زؤرةملي زياد بكةن
تا كةم كةم روون بصتةوة كة ماناي راستةقينةي ئاثارتايدي جينسي ضيية
و بزوتنةوةي ذنان لة ئصران بؤ هةر توزقالَة ثصشرةويصك دةبص هاوكات
لة ضةند بةرةدا بة شةر بصت.
بزوتنةوةي ذنان لة ئصران لة نصو دلي ئةو هةل و مةرجةدا درصذةي بة
ثصشرةوي خؤي داوة، بة جؤرصك كة هيضكات لة مصذووي هاوضةرخي ئصران
وةها جصطا و شوصنصكي ثأ شكؤي نةبووة. لة سالَي رابردوودا هاوثشتي و
هاورص بووني ذنان لة طةلَ خةباتي كرصكاران بؤ طةيشتن بة
خواستةكانيان، خةبات بؤ ئازادي ئةو ذنانةي كة لة ضنط كؤماري
ئيسلاميدا لة ضاوةرواني مةرط و سصدارةي ئصعدام دان، ئامادة بوون و
بةشداري ضالاكانة لة نصو بزوتنةوةي شؤرشطصرانةي كوردستان و
بزوتنةوةي خوصندكاري، نارةزايةتي طةرم و طؤري ذنان لة دذي بص
مافييةكان، هةولَي بةربلإو بؤ بةرثا كردني رصكخراو و تةشةكؤلةكاني
ذنان و درصذةي ضالاكيية كؤمةلإيةتي و هؤنةريية ثصشرةوةكان و بلإو
كردنةوة و بةرصوة بردني دةيان طوظار و سايت و وصبلاطي ئينترنصتي،
ضةند لايصك لة خةبات و ثصشرةوي ذنان دةخاتة بةرضاو.
لة ئصراني ذصر دةسةلاتي كؤماري ئيسلاميدا، لايةنةكاني ستةم لة سةر
ذنان و ثانتايي بص مافييةكانيان وةها بةرين و بةربلاوة كة مةيل و
هصزة جؤراوجؤرةكاني ئؤثؤزسيؤن و تةنانةت هصزةكاني ئؤثؤزسيؤني
ياسايي رذيميش ئيدعاي بةرطري لة مافي ذنانيان هةية. بةلإم ئةم هصز
و مةيلة جؤراوجؤرانة هةر كامةيان بة ثصي ناوةرؤكي ضينايةتي و سياسي
خؤيان رصطا ضارةي جؤراوجؤر دةخةنة بةر ثصي بزوتنةوةي ذنان. لة وةها
بارودؤخصكدا بزوتنةوةي ذنان بؤ ثصشرةوي خؤي دةبص ئاسؤيصكي روونتر
لة رزطاري، ئامانجةكان و ستراتصذيي سياسي خؤي هةبصت.
بؤ بةرانبةركص كردن لة طةل مةيلة جؤراوجؤرةكاني نصو بزوتنةوةي ذنان
ئةو مةيلة دةتوانصت ثصشرةوي تةزمين بكات كة توانا و زةرفييةتي
وةطةر خستني جةماوةري بةريني ذناني كرصكار و زةحمةتكصش لة خؤي
نيشان بدات. ئةو مةيلة لة ئصستا و ثاشةرؤذدا بة شصوةيصكي بةهصزتر
دةتوانصت ئةم هصزة بةرينة بهصنصتة مةيدان كة نة تةنيا خواستةكان و
داخوازيية ئابووري و ئاسايشييةكاني ذنان بةيان دةكات، بةلَكوو
رصطاي دةست ثص أاطةيشتن بةو خواستانة و رصطاي دةست بردن بؤ رةط و
ريشةي مادي و ئابورييةكاني ستةمكردن و نابةرابةري ذنان، ثيشان
دةدات. وةديهاتني ئةم ويست و داخوازييانة و بةرابةري ئابووري و
دابين كردني بوارة مادييةكاني طةشة و ثصشكةوتني توانا و داهصناني
ذنان و هةنطاو نان بؤ دابينكردني بةرابةري راستةقينة، بة بص هصرش
كردنة سةر نيزامي سةرمايةداري دةستةبةر نابصت.
بةشة جؤراوجؤرةركاني ئؤثؤزسيؤني ليبرالي ئصران و مةيلي
ناسيؤناليستي نصو بزوتنةوةي كوردستان كاتصك كة هةول دةدات سةرةنجي
ذنان لة تصطةيشتني بنةرةتي ضةوساندنةوة بة لارصدا ببات و نيزامي
زالَمانةي سةرمايةداري لة ذصر طوشار و زةبر و زةنط بهصنصتة دةرص،
ناتوانصت جةماوةري ذناني كرصكار و زةحمةتكصش كة بارودؤخي عةيني كار
و ذيان هةر رؤذة زياتر لة رؤذي ثصشوو ئةوان بةرةو تصطةيشتن لة
ريشةي ضينايةتيي ضةوساندنةوةي ذنان ثالَ ثصوة دةنصت، بةرةو مةيداني
خةباتصكي جةماوةري بكصشصت. ئةوة تةنيا مةيلي سؤسياليستيية كة
دةتوانصت ئاسؤي رووني رزطاري لة بةرضاوي بزوتنةوةي ذناندا بكاتةوة
و ثصشرةوي ئةم بزوتنةوةية لة ثصوةند و هاوخةبات بوون لة طةل
بزوتنةوةي ضيني كرصكار بةرةو بوون بة بزوتنةوةيصكي جةماري و بةهصزي
كؤمةلإيةتي زةمانةت بكات.
مةيلي سؤسياليستي بةو ئاسؤيصكي روون كة هةيةتي، بؤ ئةوةي كة
بتوانصت ئاسؤي خؤي لة ثصش ضاوي بزوتنةوةي ذنان تةبلصغ و ثةرة ثص
بدات، بة بص ئةوةي كة نيطةراني نزيكي و تصكةلي سنورةكاني لة طةل
مةيلي ليبرالي بصت، دةبص لة هةر خةباتصكدا بةشداري بكات. تةنيا لةو
رةوتة داية كة دةتوانرصت ستراتصذي سؤسياليستي ببصتة رصبةري ئةم
بزوتنةوةيةوة.
لة بارودؤخي سياسي ئصستاد و لة هةل و مةرجصكدا كة كصشة و ململانصي
كؤماري ئيسلامي لة طةل ئةمريكا و باقي هصزة رؤذئاواييةكان لة سةر
بةرنامةي ئةتؤمي رذيم، خةلَكي ئصراني لة ترس و خؤفي هةرةشةي شةر و
ثةرة ثصداني طةمارؤي ئابووري أاطرتووة، 8ي مارس دةرفةتصكة كة
بزوتنةوةي ذنان دةنطي بةرز و يةكطترووانةي بةشةرييةتي عةدالةتخواز
لة دذي سياسةتي نامرؤظانة و كؤنةثةرةستانةي هةردوو لايةني ئةم شةر
و كصشمةكصشة بطةينصتة طوصي خةلَكي جيهان.
با 8ي مارس، رؤذي هاوثشتي جيهاني ذنان و ثياواني ئازاديخواز لة دذي
ئاثارتايدي جينسي بة هةولَي هةمة لايةنة و ماندوويي نةناسانة بؤ
شكؤدارتر بةرصوة بردني رص و رةسمةكاني ئةو رؤذة و هةول بؤ يةك ريزي
و يةكطتوويي هةرضي زياتر و برينتري بزوتنةوةي ذنان لة طةل
بزوتنةوةي كرصكاري، رصز لص بطرين.
بةرصز بصت 8ي مارس رؤذي جيهاني ذن
بذي ئازادي، بةرابةري، حكومةتي كرصكاري
رةشةمةي 1385 _ (فصوريةي 2007 )
|